Deprem Tahmin Projesi

Türkiyenin Deprem Portalı...

  • Yazıtipi boyutunu arttır
  • Varsayılan yazıtipi boyutu
  • Yazıtipi boyutunu azaltır
Anasayfa Makaleler Gezegeni Çevreleyen Kompleks Manyetik Alan

Gezegeni Çevreleyen Kompleks Manyetik Alan

e-Posta Yazdır PDF

Resimde elektriksel olarak yuklu oksijen, hidrojen ve helyum atomlarinin (iyonlarinin) kutuplarda Dunya'nin atmosferinden uzaya sizdigi gosterilmektedir.

ESA' nin (Avrupa Uzay Ajansi'nin) uydusu Cluster oksijen cikisinin Dunya'nin manyetik alaninin yonundeki degisimler ile hizlandigini kesfetmistir.

Oksijen mutemadiyen Dunya atmosferinden uzaya sizmaktadir. ESA'nin (Avrupa Uzay Ajansi) uydusu Cluster bu sizmaya sebep olan fiziksel mekanizmayi kesfetmistir. Gorunen odur ki Dunya'nin kendi manyetik alani oksijenin uzaklasmasini hizlandirmaktadir.

Read MoreYeni calismalar 2001-2003 yillarinda Cluster uydusundan alinan verileri kullanmistir. Bu surecte Cluster kutup bolgelerinden uzaya akan oksijen yuklu elektrik isinlari hakkinda bilgi toplamistir. Uydu bu isinlar gozlemlendigi zaman Dunya'da olusan manyetik alanin yonunu ve kuvvetini de hesaplamistir.Isvec Uzay Fizigi Enstitusu'nden Hans Nilsson uydudan gelen verileri inceleyen bilim insanlarina liderlik yapmistir. Bilim insanlari Dunya'daki manyetik alanin yonundeki degisimlerin, oksijen iyonlarini hizlandirdigini tespit etmistir. Nillson olayi 'Bir nebze mancinik / sapan etkisine beziyor' diye tanimlamistir.

Nillson ayrica 'Cluster uydusu bizlere manyetik alanin gradyanini olcme ve zamanla degisimini gorme imkani tanidi' demektedir.

Uzay cagindan once, bilim insanlari Dunya'nin manyetik alaninin sadece gunes ruzgari (solar wind) ile tasinan –yani Gunes'ten surekli yagan- parcaciklar ile dolu oldugu gorusundeydiler. Bu parcaciklarin Dunya uzerinde bir nevi perde gorevi gordugu ve gunes ruzgarlarindan Dunya'yi korudugu inancindaydilar.

Nilsson 'Dunya atmosferi ile gunes ruzgarlari arasinda ne kadar cok etkilesim oldugunu henuz yeni farkediyoruz' demektedir. Gunes ruzgari ile gelen enerji parcaciklari Dunya'nin manyetik alan cizgileri boyunca tasinip, atmosfer ile etkilestiklerinde aurora olusturabilirler. Bu olusum Dunya'da kutup bolgelerinde meydana gelmektedir. Ayni etkilesim yeterli enerjiye sahip oksijen iyonlarinin hizlanarak atmosferin disina cikmasina ve Dunya'nin manyetik alanina ulasmasina olanak saglamaktadir.

Cluster uydusunun verileri uydu kutuplarda 30,000 – 64,000 km yukseklikte ucarken alinmistir. 1980'ler ve 1990'larda alinan eski veriler gostermistirki iyonlar ne kadar yuksekte ise o kadar hizli atmosfer disina kacmaktadir. Bu gozlemler hizlandirma mekanizmasi gorusunu cikarmis ve bu fenomeni aciklamak icin cesitli gorusler ortaya atilmistir. Cluster uydsu verileri sayesinde hizlanmanin nedeninin cogunu aciklayacak mekanizma aydinlatilmistir.

Artik, oksijen cikisi kaygilanmayi gerektirecek bir sey olarak gorulmemektedir. Dunya'daki yasami devam ettirecek gaz stogu goz onune alindiginda, cikan oksijen miktari goz ardi edilebilir. Fakat, cok ileride Gunes'in isisina bagli olarak denge degisebilir ve oksijen cikisi daha onemli hale gelebilir. Nilsson 'Mekanizmayi tamamiyle anladigimizda ancak gelecekte olacak degisimleri tahmin edebiliriz' demektedir.

Cluster uydusu veri toplamaya ve gezegenimizi cevreleyen kompleks manyetik alani anlamaya yardimci olacaktir.

http://www.esa.int/esaCP/SEMQ8LKRQJF_index_0.html

Kaynak ve konu Oray Yılmaz tarafından foruma eklenmiş, "besray" üyemiz tarafından türkçeye çevrilmiştir. Kendilerine teşekkür ederiz.
Son Güncelleme: Salı, 28 Temmuz 2009 09:05  

Kimler Sitede

Şu anda 39 konuk çevrimiçi
Please login to be able to chat.

health questions health illness food american food italian travel cruises travel hotels